سيد عبد الحسين طيب

كلم الطيب 83

كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )

بنابراين اگر دو واجب الوجود فرض شود ناچار در وجوب وجود اشتراك خواهند داشت لذا ما به الامتياز كه محقق دوئيت است هم لازم دارند علىهذا لازم آيد كه مركب از ما به الاشتراك و ما به الامتياز باشند و تركيب با وجوب وجود منافات دارد و جواب واضح‌تر بر اين شبهه اين ستكه وجود واجب الوجود تمام ذات او است زيرا وجود محض و محض وجود است و چيزى جز وجود نيست نه اينكه وجود جزء ذات او باشد زيرا اگر جزء ذات او باشد تركيب و احتياج لازم آيد ، و براى وجود ضد و مخالفى نيست تا اينكه گفته شود به تمام ذات مخالف او است و شريك او فرض نمود براى اينكه غير وجود يا عدم است يا ماهيت و عدم كه شريك وجود نميتواند بشود زيرا چيزى نيست تا اينكه شريك هست گردد و ماهيت هم تا افاضه وجودى بوى نشود موجود نميگردد لذا او هم بدون افاضه وجودى معدوم است و نميتواند شريك واقع شود ، بنابراين اصلا ضد و شريكى براى واجب الوجود تعقّل نميشود تا اينكه براى ابطال آن محتاج بما به الاشتراك و ما به الامتياز شويم . دوم از اقسام توحيد ، توحيد صفات است : يعنى صفات كماليه واجب - الوجود عين ذات اوست به اين معنى كه ذاتا كامل و داراى جميع صفات كمال است نه اينكه مثل ممكنات ذاتا ناقص باشد و به زياد شدن صفات كامل گردد و شرح آن در نفى معانى بيايد . سوم توحيد افعالى است : و مراد از توحيد افعالى اينست كه براى واجب - الوجود در افعال از قبيل خالقيت و رازقيت و احياء و اماته و عطاء و منع و غيره شريك نميباشد و بقدرت كامله خود مىآفريند و روزى ميدهد و حيات مىبخشد و ميميراند و زنده مىكند و در هيچ‌كارى احتياج بمعين و كمك‌كننده ندارد . و دليل بر اين مطلب اين ستكه منشأ افعال حقتعالى قدرت و اراده اوست و چون قدرتش غير متناهى و بر همه چيز تعلق ميگيرد و به هيچ‌وجه عجز در ساحت قدسش راه ندارد ، لذا ايجاد هر فعلى مقدور او است و در هيچ كارى محتاج بكمك